Fractal Designer

Procedurele documenten, geen vaste pixels

In Fractal Designer is een document een beschrijving, nooit een bitmap. Elke laag onthoudt wat hij is – een Mandelbrotverzameling, een Voronoi-patroon, een slagschaduw – met zijn parameters, en het beeld ontstaat door die beschrijving te renderen. Een opgeslagen project is daardoor maar een paar kilobyte JSON, laat zich zonder verlies op elke resolutie opnieuw renderen, en één getal wijzigen tekent het beeld opnieuw in plaats van het te verslechteren. De enige uitzondering zijn bestanden die je zelf toevoegt – een soundtrack, een foto, een videoclip – die gaan ongewijzigd mee in het project, zodat het elders compleet opent, ten koste van de bestandsgrootte.

De editor bundelt 70 generatoren en 35 effecten tot 105 laagtypen. Je werkt zoals in een beeldbewerker met lagen: elf overvloeimodi, groepen met een eigen effectketen en transformatie, en maskers op kleur, nabijheid tot een verloop of de luminantie van een andere laag. Elke 2D-laag kan worden gekanteld en de diepte in geschoven. Alles draait op de GPU via WebGPU en elke laag wordt gecachet op een vingerafdruk van zijn parameters, zodat alleen wat echt veranderd is opnieuw wordt berekend.

Fractalfamilies en sjablonen

Het aanbod loopt van escape-time-fractals – Mandelbrot, Julia, Feather, Lyapunov, Kali – via de chaotische afbeeldingen van Hénon, Duffing, Ikeda en Chirikov, getekend over hun eigen parameters, zes geraymarchte 3D-fractals en ruimtevullende krommen in het vlak en in een kubus, tot deeltjesattractoren, planten en L-systemen, organische patronen zoals domain warping, plasma en marmer, vormen, verlopen, tekst, ASCII-art en je eigen afbeeldingen en videoclips. De tools zijn ingedeeld in escape-time-fractals, chaotische afbeeldingen, krommen en constructies en 3D-fractals; de effecten in kleur en toon, vervaging en licht, vervorming en raster en retro.

Zestien startsjablonen openen een afgewerkte compositie die je parameter voor parameter kunt ontleden; je kiest ze op kaarten met voorbeeld, ook met het toetsenbord. De documentnaam boven het beeld dient ook als bestandsnaam bij opslaan en exporteren.

Van diepe zoom tot grootformaat drukwerk

• Een aparte Mandelbrotlaag gebruikt perturbatietheorie – een referentiebaan in dubbele precisie op de CPU en verschillen in enkele precisie op de GPU – en komt veel verder dan het punt waarop een eenvoudige shader in blokken uiteenvalt. Ook Julia, Burning Ship, Tricorn, Celtic, Spider en Phoenix houden bij diep inzoomen hun detail dankzij automatische rekenprecisie.
• Elk keyframe is een volledige momentopname van de scène, dus ook keyframes met totaal verschillende lagen kunnen in elkaar overvloeien. De camera wordt geïnterpoleerd met de methode van Van Wijk en Nuij, die zoomen en pannen koppelt; uienschil en heen-en-weerweergave zijn aanwezig.
• Laad muziek: het nummer wordt vooraf geanalyseerd tot curves voor volume, bas, midden, hoog, aanslagen en helderheid, en elke numerieke parameter koppel je daar met een formule aan, samen met tijd, voortgang, een zelf getikt tempo en de zoomdiepte. Omdat de analyse vóór het afspelen gebeurt, komt de geëxporteerde video beeld voor beeld overeen met het voorbeeld.
• Afbeeldingen en videoclips zijn gewone lagen met transformatie, overvloeien en maskers; clips knip je bij met begin, lengte en een snelheid die ook negatief kan zijn, en hun geluid wordt in de geëxporteerde soundtrack gemengd.
• De verloopeditor houdt rekening met alfa, interpoleert in de Oklab-ruimte en bewaart in een bibliotheek in de browser; ook een afbeelding kan een tweedimensionaal verloop worden. Het belichtingseffect leest het beeld als hoogtekaart uit helderheid of dekking en behoudt de kleurtinten.
• Presenteer het afgewerkte werk schermvullend, zonder gereedschap.
• Exporteer PNG met alfakanaal, verliesvrije animated PNG (APNG) in een lus, MP4 (H.264 met AAC) of WebM (VP9 met Opus) als de browser die kan coderen, PDF op fysiek paginaformaat en 300 dpi, naadloos in tegels gerenderd – zelfs een A1-poster – of sla het project op als JSON.

Een praktische werkwijze

1. Kies een startsjabloon of begin met een lege, transparante pagina.
2. Voeg lagen toe vanuit de index door op een tool te klikken of hem naar het canvas te slepen, en orden, groepeer of maskeer ze in het lagenpaneel.
3. Selecteer een laag en stel in de inspector parameters, palet, transformatie en masker in; sleep op het canvas om te pannen en zoom met het scrollwiel.
4. Leg desgewenst keyframes vast op de tijdlijn en speel het resultaat af.
5. Stel het paginaformaat in en exporteer PNG, video, animated PNG of PDF – of sla het project op als JSON om later verder te gaan.

Voor wie het geschikt is

Voor ontwerpers, generatieve kunstenaars en ontwikkelaars die fractale en procedurele beelden willen maken zonder software te installeren of shadercode te schrijven, en die het resultaat op een bruikbaar formaat nodig hebben: een transparant element voor een opmaak, een animatie in een lus of grootformaat drukwerk. Kennis van fractalwiskunde is niet nodig, want de sjablonen beginnen met een afgewerkte compositie. Ervaring met beeldbewerkers met lagen helpt, omdat lagen, overvloeimodi en maskers dezelfde conventies volgen.

Lokale verwerking en vereisten

Alles gebeurt in de browser. De app bevat geen enkele netwerkcode – geen verzoeken, telemetrie, analyse of diensten van derden – dus afbeeldingen, projecten en instellingen verlaten het apparaat niet, en het renderen gebeurt op de lokale GPU. De lokale opslag van de browser bewaart de werksessie (document, animatie en weergave), het kleurenschema, paneelbreedtes, de grootte van indexminiaturen, exportinstellingen en de verloopbibliotheek; alles verdwijnt als je de sitegegevens wist. Ingesloten media blijven ook tussen sessies in de browseropslag, maar een privévenster, gewiste opslag of een volle schijf kan ze kosten – het projectbestand bevat ze altijd. Er is één document tegelijk open en het automatisch opslaan wordt door alle tabbladen gedeeld, zodat twee open tabbladen elkaars sessie overschrijven. De toestand komt niet in de URL; projecten deel je als JSON-bestand.

WebGPU is vereist; er is geen software- of WebGL-alternatief, en video-export heeft daarnaast WebCodecs nodig. De app wordt ontwikkeld en getest met de actuele versies van Chrome en Edge op de desktop; elke andere browser met WebGPU kan ook. De editor is gemaakt voor desktopvensters: er is geen indeling voor telefoon of tablet, en in smalle vensters klappen de panelen weg. Offline werken kan niet: de app is niet installeerbaar en herladen vraagt om een netwerk. Video heeft geen alfakanaal; transparante delen worden gevuld met de paginaachtergrond, dus gebruik PNG of APNG als transparantie moet blijven. De PDF-export legt het beeld plat op wit. Diep inzoomen wordt begrensd door de dubbele precisie van de referentiebaan, en Newton en Nova hebben geen belichting. De interface van de app is in het Duits en Engels.

De editor is met het toetsenbord te bedienen: ongedaan maken en opnieuw, verwijderen, dupliceren, kopiëren en plakken, groeperen, opslaan en afspelen hebben sneltoetsen, de tijdlijn is met het toetsenbord te doorlopen en in tekstvelden houden de sneltoetsen zich in. Bedieningselementen hebben labels, en het lichte en donkere thema volgen het systeem met tekstcontrasten gemeten volgens WCAG AA. Bekende drempels: het gerenderde werk staat in een canvas en is niet toegankelijk voor schermlezers, een laag in een groep plaatsen kan voorlopig alleen door te slepen, en het afspelen van animaties houdt geen rekening met de voorkeur voor minder beweging.